TP - José de Sousa Saramago được coi là “người hay gây tranh cãi”, mới nhất là tiểu thuyết Cain. Xin giới thiệu một trong hai tiểu thuyết thú vị của ông dịch ra tiếng Việt.

Với tựa đề "Mọi cái tên " nhưng tiểu thuyết chỉ có một nhân vật chính: Senhor José (ông, anh José). Một cái tên không đầy đủ, chẳng khác một người vô danh vì José là viên thư ký hạng bét trong Phòng đăng ký trung ương. Sự tồn tại của anh ta cũng vô nghĩa như những hồ sơ ở ngăn kéo dành cho người chết, trong mê cung của kho lưu trữ, nơi các kệ hồ sơ cao ngất tận trần nuốt chửng hàng triệu cái tên.

Niềm vui duy nhất của viên thư ký là sưu tầm thông tin về người nổi tiếng. Ngày nọ, lọt vào tay anh ta tờ khai của một phụ nữ bình thường. Phá vỡ nguyên tắc đã chấp hành cả đời, anh ta quyết định đi tìm cô.

Cuộc tìm kiếm của Senhor José,  cuộc lần theo những người quen của người phụ nữ vô danh vừa loanh quanh, vớ vẩn, vừa đầy nghiêm trọng đến mức xáo trộn cuộc sống hèn mọn của anh. Hiện lên một José chất phác và trí trá, rộng lượng và thù vặt, liều lĩnh và hèn nhát.

 Điều đó có khác gì thực tại ta đang sống? Bộ máy quan liêu của Phòng đăng ký trung ương luôn chờ chực để nghiến nát José, như những bộ máy quan liêu khắp xó xỉnh của hành tinh này mỗi ngày nuốt chửng con người.

 Saramago sử dụng những đoạn lê thê kiệm dấu câu, có thể làm người đọc nản lòng, nhưng một khi đã bị mê hoặc, sẽ thấy quen thuộc như những suy nghĩ thiếu mạch lạc trong tiềm thức hay những câu thoại miên man ta vẫn nói hàng ngày.

Tài năng của ông biểu hiện ở sự khám phá mới cho thực tại tưởng như nghèo nàn; kết nối nghiêm trang với hài hước, dài dòng với súc tích, khoa trương với nghiêm nghị.

"Mọi cái tên" là câu chuyện giản dị về một người đi tìm một người khác. Và không điều gì trên đời quan trọng hơn điều đó.

Minh Phước

(Theo Tien Phong online)

Sách hiện có bán tại Hệ thống Nhà sách Tiền Phong, giá: 49.000, mời bạn đón đọc!